گزارش نشست یکروزه شانگهای در مورد افغانستان
محسن پاكآيين رئيس ستاد افغانستان وزارت امور خارجه كشورمان و سفير سابق ايران در تايلند در گفتوگويي با خبرنگار سياست خارجي خبرگزاري فارس، به تشريح نشست يك روزه سازمان همكاريهاي شانگهاي كه به منظور بررسي مسائل افغانستان 16 فروردين با حضور معاونان وزراي خارجه كشورهاي عضو و ناظر اين سازمان در مسكو برگزار شد، پرداخت و نظر خود را درباره آينده روابط تهران و كابل نيز بيان كرد.
وي در ارزيابي از اين نشست با اشاره به همسايگي ايران با افغانستان و روسيه و اكثر اعضاي سازمان شانگهاي، اظهار داشت: چنين نشستهايي در پايداري دو عنصر امنيت و توسعه در منطقه ميتواند نقش مهمي ايفا كند. همگرايي بين كشورهاي ذيربط در امور افغانستان موجب تقويت امنيت منطقه است و اين توسعه و امنيت به نفع مردم منطقه ميباشد.
پاكآيين با بيان اينكه در اين نشست مباحث و راهكارهاي خوبي مطرح شد، خاطرنشان كرد: ايران كه در اجلاسهاي گذشته در خصوص كمك به ثبات و امنيت افغانستان نقش مثبت و سازندهاي ايفا كرده نيز در اين نشست نظرات خود را بيان كر كه عمدتاً مورد تأييد شركت كنندگان قرار گرفت.
رئيس ستاد افغانستان وزارت امور خارجه كشورمان در پاسخ به اين پرسش كه آيا به اعتقاد شما رويكرد بومي براي تأمين امنيت افغانستان مفيد است؟ گفت: اگر به اوضاع كنوني افغانستان توجه شود، به نظر ميرسد كه حضور نيروهاي خارجي در منطقه باعث وضع ناامن كنوني شده است. لذا رويكرد منطقهاي و بومي ميتواند براي ايجاد امنيت و ثبات در افغانستان يك رويكرد و راهكار اصلي باشد. ما معتقديم به ميزاني كه رفتار بومي ميتواند وضع مردم منطقه را بهتر سازد، راهكار فرامنطقهاي نميتواند كارساز باشد.
وي افزود: كشورهاي غربي كه با عنوان تأمين امنيت به منطقه لشكركشي كردهاند و در افغانستان نيرو دارند، شعار تأمين امنيت سر ميدهند، اما اين شعارها نميتواند ملاك ارزيابي عملكرد آنها قرار گيرد. بلكه بايد نتيجه كاركرد و دستاوردهايشان ملاك قرار گيرد.
پاكآيين با ذكر اين نكته كه بعد از گذشت چند سال، حاصل حضور نيروهاي خارجي در چارچوب ناتو و ايساف در افغانستان باعث افزايش افراطگرايي و رشد قاچاق مواد مخدر شده است، گفت: راهحل تمام اين مشكلات رويكرد بومي و منطقهاي و خروج كامل نيروهاي خارجي و تعطيلي كليه پايگاههاي نظامي آنان است.
* پايگاههايي كه در راستاي اهداف آمريكا عمل ميكند
خبرنگار فارس با اشاره به امضاي پيمان استراتژيك افغانستان و آمريكا كه براساس آن قرار است نيروهاي خارجي در افغانستان بمانند از رئيس ستاد افغانستان وزارت خارجه پرسيد آيا با اين اوصاف امنيت افغانستان تأمين ميشود؟ كه وي پاسخ داد: پيشينه تاريخي و تجارب گذشته پايگاه نظامي آمريكا در برخي از كشورهاي جهان نشان داده كه موجوديت چنين پايگاههاي نظامي صرفاً ميتواند منافع آمريكا و متحدانش را در منطقه تأمين كند. زيرا اين پايگاهها يك گام استراتژيك نظامي بوده كه در جهت حصول اهداف آمريكا عمل ميكند.
پاكآيين اضافه كرد: به اعتقاد ما حضور درازمدت نيروهاي خارجي با آن اختيارات گسترده و ايجاد دائمي پايگاه نظامي آمريكا در افغانستان، اقدامي بسيار خطرناك است و بدون شك پيامدهاي زيانبار داخلي و منطقهاي آن، كام ملت زجر ديده مردم افغانستان را دوباره تلخ و كشور را با بحران جديدي مواجه خواهد كرد.
* جنگ تمام عيار بين افغانها
به باور وي آمريكا قصد دارد با اجراي اين طرح نيروهاي خود را به داخل پايگاههاي نظامي ببرد و سربازان افغان را در مقابل نيروهاي طالبان قرار دهد كه نتيجه اين اقدام، يك جنگ تمام عيار بين افغانها خواهد بود.
رئيس ستاد افغانستان وزارت خارجه كشورمان ادامه داد: اين در حالي است كه دولت كرزي در يك اقدام ابتكاري شوراي عالي صلح افغانستان را براي مذاكره بين افغانها و جلوگيري از جنگ بين آنها تشكيل داده است. در واقع نتيجه تأسيس پايگاههاي نظامي رو در رو شدن افغانها با يكديگر است، در حالي كه شوراي عالي صلح، تحقق آشتي ملي را دنبال ميكند.
* آمادگي ايران براي برگزاري اولين اجلاس شوراي عالي صلح افغانستان در تهران
وي در خصوص فعاليت شوراي عالي صلح افغانستان نيز اظهار داشت: جمهوري اسلامي ايران از فعاليت شوراي عالي صلح افغانستان در تحقق صلح فراگير حمايت ميكند. در واقع ايران با استقبال از اقدامات شوراي عالي صلح افغانستان كه يك راهحل بين افغانها ميباشد، اميدواراست استقرار صلح در اين كشور بتواند مشكلات پيش روي افغانستان را حل كند.
پاكآيين خاطرنشان كرد: ما آماده برگزاري اولين اجلاس اين شورا با حضور طرفهاي درگير در تهران هستيم.
* راهحل منطقهاي مناسبترين راه براي مبارزه با مواد مخدر در افغانستان
خبرنگار فارس با اشاره به اينكه طرح مبارزه با مواد مخدر توسط نيروهاي ناتو و آمريكا نتايج مثبتي به همراه نداشته از پاكآيين سؤال كرد كه آيا براي حل اين معضل در اجلاس شانگهاي طرحي ارائه شد؟ كه وي گفت: بله؛ متأسفانه براساس آمار سازمان ملل متحد، افغانستان در زمان حاكميت طالبان بر اين كشور، يكصد و 85 تن مواد مخدر توليد ميكرد، در حالي كه از زمان تهاجم آمريكا به اين كشور در سال 2001، توليد مواد مخدر به سالانه سه هزار و 400 تن افزايش يافته است. براساس اين گزارش، كشت خشخاش و معامله مواد مخدر در افغانستان براي ايران هزينههاي فراواني در پي داشته است. بيش از سه هزار و 700 مأمور ايراني در راه مبارزه با مواد مخدر جان خود را از دست دادهاند. به اعتقاد اكثر كشورها، راهحل منطقهاي، مناسبترين راه براي مبارزه با مواد مخدر در افغانستان و كل منطقه است.
وي ادامه داد: كارشناسان بومي به خاطر آشنايي بيشتر با شرايط منطقه، ميتوانند با اقدامات هماهنگ به كشت خشخاش در افغانستان پايان دهند. ما در مذاكرات سهجانبه با مقامات افغانستان و پاكستان، همسايگان شرقي ايران، درباره راههاي جديد همكاري براي مبارزه با مواد مخدر بحث و تبادلنظر ميكنيم. اين مذاكرات با همكاريهاي مشتركي براي مبارزه با مواد مخدر همراه بوده كه اين عمليات به كشف و توقيف مقادير زيادي مواد مخدر منجر شده است.
پاكآيين افزود: جمهوري اسلامي ايران و روسيه به دليل موقعيت جغرافيايي، در مسير ترانزيت مواد مخدر قرار گرفتهاند، به همين دليل دو كشور براي بررسي راهكارهاي همكاري، طراحي و اجراي برنامههاي مناسب در جهت مقابله مؤثر، با يكديگر، تفاهمنامهاي را نيز به امضاء رساندهاند. يكي از توافقات انجام شده بين دو كشور، تلاش براي توقف كشت مواد مخدر در افغانستان، انهدام لابراتورهاي توليد هرويين و ضربه زدن به باندهاي مواد مخدر در منطقه است.
* راهبرد ايران توسعه همه جانبه مناسبات با افغانستان
رئيس ستاد افغانستان وزارت امور خارجه كشورمان در ارزيابي از آينده روابط تهران و كابل، خاطرنشان كرد: روابط برادرانه دو كشور بر پايه اشتراكات عميق تاريخي، فرهنگي، اجتماعي و اصل حسن همجواري استوار است. توسعه مناسبات با افغانستان در همه ابعاد، راهبرد جمهوري اسلامي ايران است و همه مقامات ايران بر گسترش مناسبات همهجانبه با افغانستان تأكيد دارند.
وي افزود: جمهوري اسلامي ايران با دارا بودن مرزهاي طولاني با افغانستان، ديدگاه راهبردي خود را بر دو مقوله توسعه و امنيت قرار داده و از هر كوششي در راه تثبيت صلح، ثبات و توسعه پايدار در اين كشور دريغ نخواهد كرد. جمهوري اسلامي ايران طي سه دهه گذشته همه اقتدار خود را براي تأمين امنيت و ثبات در منطقه به كار گرفته و در اين مسير خدمات ارزندهاي انجام داده است.
پاكآيين خاطرنشان كرد: خواست جمهوري اسلامي ايران صلح و ثبات در منطقه و كشورهاي اسلامي است. ايران طي سه دهه خدمات مختلفي به افغانها ارائه كرده به نحوي كه اينك بيش از سه ميليون مهاجر در جمهوري اسلامي ايران زندگي ميكنند كه تنها حدود يك ميليون نفر آنان قانوني هستند.
وي افزود: ما بر قانونمند شدن حضور افغانها در ايران تأكيد داريم و اقدامات لازم در اين مسير را دنبال ميكنيم. با وجود اشغال دو ميليون فرصت شغلي در ايران توسط افغانها، اما بنا به وظيفه اخلاقي و انساني همواره از اين برادران و خواهران خود ميزباني كردهايم، اينك 280 هزار دانشآموز و چهار هزار دانشجوي افغان در ايران در حال تحصيل هستند و شمار فارغ التحصيلان دانشگاهي افغان در ايران نيز به بيش از 12هزار نفر ميرسد.
رئيس ستاد افغانستان وزارت خارجه در پايان گفت كه آينده روابط تهران و كابل را بسيار روشن ميبيند.
