کریدور زنگزور در چه صورتی منافع ایران را تهدید می‌کند؟

احیای کریدور زنگزور برای ایران منافع امنیتی دارد؛ خطری مرز ایران را تهدید نمی‌کند

 

سفیر اسبق ایران در باکو در گفتگویی به خبرآنلاین گفت: ایران در صورتی مخالف احیای کریدور زنگزور خواهد بود که با تغییرات ژئوپلتیکی استان سیونیک ارمنستان به دست جمهوری آذربایجان بیفتد. با بررسی شواهد و مواضع طرفین نیز می توان دریافت که بنا بر آن نیست که جنگ جدیدی به منظور تغییر مرزها برای احیای این کریدور اتفاق بیفتد و در صورت برقرار امنیت ایران می تواند حتی از مزایای آن بهره مند شود.

ابوالفضل خدائی: انتشار خبر اخیر از ینی مساوات مبنی بر پذیرش کریدور زنگزور از سوی ارمنستان حساسیت هایی را در خصوص مرز ایران با ارمنستان و استان سیونیک به وجود آورده است. ارگان غیررسمی ریاست جمهوری آذربایجان با انتشار این خبر مدعی شد که ارمنستان هیچ حقی بر نظارت بر عبور و مرور از این کریدور نخواهد داشت. به ادعای این رسانه باکو پس از درگیری های ۱۵ و ۱۶ نوامبر، شرط آتش بس را پذیرش دالان زنگزور توسط ارمنستان تعیین کرده بود و با حمایت روسیه از خواست جمهوری آذربایجان، نیکول پاشینیان ، نخست وزیر ارمنستان نیز مجبور به پذیرش آن شده و در دیدار سران در ۲۶ نوامبر نیز این توافق را نهایی کرده اند. محسن پاک آیین سفیر اسبق ایران در باکو در گفتگویی با خبرآنلاین با اشاره به این مساله اظهار داشت که در صورت عدم تغییرات ژئوپلتیکی و رعایت خط قرمزهای ایران، جمهوری اسلامی حتی می تواند با مشارکت خود از مزایای احیای کریدور زنگزور بهره ببرد. مشروح این گفتگو را در ادامه می خوانید:

 

ماجرای پذیرش کریدور زنگزور از سوی ارمنستان چیست؟ آیا با این اقدام خطری مرزهای ایران را تهدید می کند؟

زنگزور یک کریدور غربی شرقی محسوب می شود که بخش مرکزی جمهوری آذربایجان را به نخجوان متصل می کند. احیای این کریدور احیای مسیر سنتی اتحاد جماهیر شوروی است؛ در این دوره به دلیل آنکه روابط جمهوری آذربایجان و ارمنستان تنشی وجود نداشت از این مسیر تردد انجام می شد که در واقع یک دالان ریلی به شمار می رود. از مسیر زنگزور باکو به نخجوان متصل می شد و همینطور بالعکس. در حال حاضر طرفین در تلاش هستند تا با مذاکره این جاده را احیا کنند. بحث احیای آن موضوعی دوجانبه ببین جمهوری آذربایجان و ارمنستان است و احیای آن صدمه ای به مرز ایران و ارمنستان وارد نمی کند. چرا که در چارچوب حفظ تمامیت ارضی کشورهای منطقه قرار است این کریدور احیا شود. همانطور که در موضع گیری مقام های ایرانی نیز مشاهده می شود جمهوری اسلامی ایران مخالفتی با احیای جاده های سنتی دوره اتحاد جماهیر شوروی ندارد و حتی از آن استقبال نیز می کند. چون به هر میزان که بهبود روابط بین ارمنستان و جمهوری آذربایجان حاصل شود و به طور مسالمت آمیز از این مسیرهای سنتی استفاده شود، امنیت بیشتری نیز در منطقه ایجاد خواهد شد و ما شاهد برقراری امنیت بیشتر در مرزهای مشترک ایران با ارمنستان و جمهوری آذربایجان خواهیم بود. بنابراین ایران بدون تغییرات ژئوپلتیکی و مرزی از این امر استقبال خواهد کرد و چه بسا تهران نیز بتواند از مزایای این کریدور بهره مند شود. ایران در صورتی مخالف احیای این کریدور خواهد بود که با تغییرات ژئوپلتیکی استان سیونیک ارمنستان به دست جمهوری آذربایجان بیفتد. با بررسی شواهد و مواضع طرفین نیز می توان دریافت که بنا بر آن نیست که جنگ جدیدی به منظور تغییر مرزها برای احیای این کریدور اتفاق بیفتد.

آیا حضور رژیم صهیونیستی و وجود تکفیری در جمهوری آذربایجان نمی تواند عامل تحریک آمیزی برای تغییر مرزها باشد؟

صهیونیست ها و گروه های تکفیری در این موضوع نمی توانند دخالتی داشته باشند. البته به گفته مقامات جمهوری آذربایجان گروه های تکفیری در این کشور حضور ندارد. اما صهیونیست ها به واسطه فروش سلاح به جمهوری آذربایجان به طور طبیعی دارای نفوذ هستند. وقتی ارمنستان و جمهوری آذربایجان به سمت کاهش تنش ها بروند و نیاز باکو به سلاح کمتر شود به طور طبیعی نفوذ صهیونیست ها نیز در منطقه کاهش خواهد یافت.

ایران پل ترانزیتی بین کشورهای آسیای مرکزی با قفقاز با خلیج فارس و اروپا است. در این بین ما دو نوع مسیر داریم: یکی مسیر ترانزیتی شمال به جنوب و یک نوع مسیر ترانزیتی شرق به غرب. مسیری که برای ایران دارای مزیت اقتصادی بوده مسیر شمال به جنوب است؛ مسیری که با عبور از ایران به دریای عمان و خلیج فارس می رسد. مسیری که در صورت تکمیل شدن پروژه خط راه آهن رشت ـ آستارا مزیت های اقتصادی خوبی برای ایران خواهد داشت. از سوی دیگر مسیر شرق به غرب برای ایران مزیت امنیتی دارد؛ چرا که نقاط چالش برانگیز که می تواند امنیت را تهدید کند در خط شرق به غرب قرار دارد. مسیر جمهوری آذربایجان به نخجوان نیز جز مسیر شرق به غرب محسوب می شود که به دلیل خصومت ها و اختلافات جمهوری آذربایجان و ارمنستان از یک سو و ترکیه با ارمنستان از سوی دیگر ممکن است با ناامنی مواجه شود. این مسیر در کنار رود ارس و در همسایگی ایران قرار دارد.

از همین رو این مسیر بیش از آنکه برای ایران مزیت اقتصادی داشته باشد، مزیت امنیتی دارد؛ بدین معنا که به هر میزان اختلافات کشورهای ارمنستان و جمهوری آذربایجان کاهش یابد و امنیت مسیر ترانزیتی تضمین شود به نفع ایران خواهد بود و از آن استقبال خواهد شد. همانطور که اشاره کردم اگرچه این منطقه می تواند برای ایران مزیت اقتصادی داشته باشد اما اولویت با مزیت های امنیتی است. از همین رو باید اشاره کنم که در صورت توافق جمهوری آذربایجان و ارمنستان هیچ اتفاق خاصی برای ایران رخ نخواهد داد. حتی اگر از مسیر زنگزور که فعلا هنوز یک خط آهن بوده اگر باکو به نخجوان متصل شود، جمهوری آذربایجان از مسیر ایران صرفنظر نخواهد کرد چرا که تعدد مسیرهای ترانزیتی برای هر کشوری یک مزیت تلقی می شود. مسیر فعلی زونگزور در مواقعی می تواند به دلیل شرایط جوی و برفی بودن مسدود شود و صرفنظر از مسیر ایران نیز می تواند برای جمهوری آذربایجان مشکلاتی پدید آورد.

ضمن اینکه اگر ارمنستان و جمهوری آذربایجان نیز سریع به توافق برسند تا پایان سال ۲۰۲۳ این خط آهن احداث خواهد شد. به این دلیل که بخش هایی از این خط آهن که در جمهوری آذربایجان قرار گرفته است به دلیل جنگ ۲۰ ساله از بین رفته است. اگرچه تونل ها باقی مانده است اما ریل ها همگی از بین رفته اند و در حال حاضر جمهوری آذربایجان به بازسازی این خط آهن مشغول است.

آنچه که مقام های ایران بارها بر آن تاکید داشته اند حل اختلافات موجود بین ارمنستان و جمهوری آذربایجان به ویژه حل مناقشه قرا باغ و خان کندی است. خط قرمز ایران همیشه تغییر مرزها بوده که به نظر نمی رسد در این مقطع کشوری در این اندیشه باشد.

از جمله تهدیدات دیگری که به آن اشاره می شود تلاش ناتو برای دسترسی به دریای کاسپین است آیا می توان انتظار استقرار آن را با وجود شرایط فعلی محتمل دانست؟

ناتو از دیرباز بحث حضور در این منطقه و نگاه به شرق را اعلام کرده است. بنا به دلایلی بعید می رسد که ناتو به دریای کاسپین دسترسی پیدا کند چرا که کشورهای اطراف دریای کاسپین در موافقت نامه ای که امضا کردند متعهد شدند نیروی نظامی هیچ کشور غیرمرتبطی در این دریا حضور نداشته باشد. از همین رو ناتو که یک بلوک نظامی محسوب می شود اجازه حضور در دریای کاسپین را ندارد. کشورهای ایران و روسیه و دیگر کشورهای حاشیه این دریا با این مساله مخالف هستند چرا که این حضور می تواند موجب ناامنی در این منطقه شود و به اقتصاد همه کشورهای منطقه آسیب برساند. به ویژه کشورهایی چون جمهوری آذربایجان، ازبکستان و ترکمنستان که درآمد اصلی آنها از نفت دریای کاسپین است با چالش مواجه خواهند شد.

ضمن اینکه ناتو برای استقرار در این منطقه باید از مسیر ترکیه ورود پیدا کند. ترکیه ای که در حال حاضر ناتو و کشورهای اروپایی با آن مخالف هستند. بنابراین معتقدم که بحث حضور ناتو در اطراف دریای کاسپین موضوعی نیست که در حال حاضر بتواند جدی و قابلیت عملیاتی شدن داشته باشد.

قرارداد سه‌جانبه سوآپ گاز چگونه موقعیت ایران را در منطقه ارتقا می‌دهد؟

 قرارداد جدید ایران آثار تحریم را کاهش می‌دهد/ نفوذ ایران در مناطق شمالی افزایش می‌یابد

 

یک کارشناس مسائل بین الملل می گوید: منافع این اقدام برای هر سه کشور است و ما به طور طبیعی حق ترانزیت هم دریافت می کنیم که رقم آن البته هنوز اعلام  نشده و مشخص نیست. لذا اقدامات انجام شده در مجموع اقدامی مثبت و خوب و مفید برای تقویت سیاسی روابط بین ایران و اذربایجان و ترکمنستان است. این قرارداد همچنین نشان دهنده اراده هر سه کشور است برای اینکه بتوانند شرکای اقتصادی خوبی برای هم باشند.

مهسا مژدهی: قرار است گاز ترکمنستان از این پس از راه ایران به آذربایجان منتقل شود. در قرارداد سواپ گازی بین سه کشور مشخص شده که همکاری های انرژی بین سه کشور گسترش چشم گیری پیدا می کند. در این میان برخی از روابط سیاسی با این دو کشور که پیش از این کم رنگ بوده و یا حتی تنش هایی داشته، بر اثر همکاری های اقتصادی می تواند  گسترش پیدا کند. این قرارداد طرفداران و مخالفان زیادی دارد اما نخستین اقدام دیپلماتیک دولت رییسی است که به سرانجام رسیده است.

در خبرآنلاین با محسن پاک آیین کارشناس مسایل بین الملل به گفتگو نشسته ایم:

قرارداد سوآپ نخستین دستاورد دیپلماتیک دولت سیزدهم است که به تازگی بسته شده. اهمیت چنین قراردادی برای ایران در چیست؟

قراردادی که امضا شد در واقع اینگونه اجرا می شود که سالیانه بین یک و نیم تا دو میلیارد متر مکعب گاز ترکمنستان به اذربایجان از مسیر ایران منتقل شده یا به اصطلاح سوآپ می شود. ما گازمان را در مرز ترکمنستان دریافت می کنیم و بعد در استارا از مسیر خط لوله ای که به باکو می رود آن را به اذربایجان تحویل میدهیم. به این شکل روزانه دو میلیون متر مکعب گاز تحویل داده می شود.

اثار مثبت این شکل از همکاری کم نیست و چند بعد دارد. در بعد سیاسی نشان دهنده اراده سیاسی ایران است برای تقویت روابط با کشورهای همسایه و ترمیم روابط با برخی از کشورهایی که با آنها اختلاف نظر داشته ایم و ما مدتها بر سر انتقال گاز از ترکمنستان به ایران اختلاف نظر داشتیم. این کشور معمولا در مقاطعی قیمت گاز را افزایش می داد. به خصوص در زمستان در مناطق شمال و شمال شرقی کشور به ویژه مثلا خراسان شمالی و جنوبی و رضوی با مشکل گاز مواجه بودیم. یکی از اثار مثبت این ماجرا این است که گاز را تحویل گرفته و می توانیم در این مناطق تزریق کنیم و در مناطقی مانند استارا که گاز بیشتر است، می توانیم گاز را به اذربایجان بدهیم. لذا این مشکلی که ممکن است در شمال شرق برای ما پیش بیاید حذف می شود.

از طرف دیگر ما سالیان سال است که گاز اذربایجان را از نخجوان سواپ میکنیم. این مرحله همکاری ما را افزایش می دهد. قبلا یک میلیارد مترمکعب را در سال از گاز اذربایجان را به نخجوان می فرستادیم و الان هم دو میلیارد از گاز ترکمنستان را می فرستیم به نخجوان. لذا میزان همکاری های کلی ما با باکو هم افزایش پیدا می کند.

منافع این اقدام برای هر سه کشور است و ما به طور طبیعی حق ترانزیت هم دریافت می کنیم که رقم آن البته هنوز اعلام  نشده و مشخص نیست. لذا اقدامات انجام شده در مجموع اقدامی مثبت و خوب و مفید برای تقویت سیاسی روابط بین ایران و اذربایجان و ترکمنستان است. این قرارداد همچنین نشاندهنده اراده هر سه کشور است برای اینکه بتوانند شرکای اقتصادی خوبی برای هم باشند.

آیا این اتفاق به تهران کمک می کند که روابط سیاسی خود را با کشورهای آذربایجان و ترکمنستان کمک کند؟

وقتی چنین قراردادی بسته می شود و وزرای دو کشور قرارداد را امضا می کنند به این معناست که اراده سیاسی هر سه کشور بر تقویت روابط استوار است. اگر به سابقه روابط نگاه کنیم  در مقاطعی روابط با ترکمنستان به دلیل بحث انرژی و گاز و مسائل ترانزیتی با  مشکل بموجه بود و در هفته های اخیر هم برخی ازسو تفاهم ها و اختلاف نظرها با اذربایجان اتفاق ایجاد شد که حتی به درگیری لفظی مقامات کشورها کشید. در این مقطع وقتی سه کشور گفتگو می کنند و به توافق می رسند به این معناست که به دنبال تقویت روابط و مراقبت از آن هستند. ارتباطات را  می خواهند تقویت کنند که نشاندهنده این است که کشورها به دنبال تامین منافع اقتصادی خود هم هستند. بنابراین می توانیم بگوییم که سواپ گازی و قراردادی که امضایش منافع هر سه را تامین خواهد کرد.

یک بحثی که در مورد این اتفاق مطرح شده، کم شدن فشار تحریم بر روی ایران با توافقاتی از این دست است. یعنی هر چقدر اقتصاد ایران به کشورهای منطقه گره بخورد دست تحریم کنندگان بسته تر خواهد بود. چنین موضوعی چقدر در این قرارداد موثر است؟

به هر میزان که ارتباطات اقتصادی ما با همسایگان تقویت شودُ به طور طبیعی آثار تحریم ها مرتفع می شود. البته ما باید بسیار مراقب باشیم که دچار افراط و تفریط نشویم. این اقدام بسیار خوبی بوده که بین سه کشور اتفاق افتاده و قطعا در مسیر مدیریت تحریم ها بوده. اما اینطور نیست که با این قرارداد، تحریم ها لغو شده یا بی اثر شود. این قرارداد کار مثبتی بوده و به هر میزانی که همکاری های اقتصادی ما بیشتر شود، به طور طبیعی آثار کارآمدی تحریم کاهش می یابد و ما فضاهای بیشتری را برای مدیریت تحریم و عبور از این مساله پیدا می کنیم.

آیا سواپ کمک می کند که ایران تبدیل به قطب انرژی در منطقه شود؟

این یک قرارداد است که برای ایران بسیار مفید است. اینکه بگوییم که قطب انرژی منطقه می شود یا نه، بهتر است اینگونه به موضوع نگاه نکنیم. ایران یکی از قطب های انرژی بوده. به خاطر وجود ذخایر نفت و گاز در خلیج فارس و دریای عمان قطب بوده. این قراردادی هم که امضا شد به طور طبیعی نقش ایران در حوزه انرژی را در منطقه تقویت می کند. اما اینکه به خاطر قرارداد سواپ تبدیل به قطب انرژی شود اینطور نیست. حضور ما در حوزه انرژی در شمال کشور با این اتفاق افزایش پیدا می کند. قبلا این مساله فقط در جنوب و حوزه خلیج فارس بوده اما با سواپ گازی در حوزه شمال هم دارای نفوذ می شویم.

نقش ایران در بهبود اقتصادی اکو؛ اولویت بخشی به ارتباطات منطقه ای| آغاز همکاری گازی تهران_عشق آباد

گفتگوی بازار با دیپلمات سیاست خارجی؛

«محسن پاک آیین» می گوید: نقش ایران در بهبود عملکرد اقتصادی اکو بسیار اهمیت دارد، چرا که ایران در همه حوزه های اقتصادی از جمله ترانزیت، انرژی، کشاورزی، تجارت و گردشگری صاحب حرف است.

تهمینه غمخوار؛ بازار: «سید ابراهیم رئیسی» روز شنبه در دومین سفر خارجی خود و به دعوت رئیس جمهور ترکمنستان،  به عشق آباد پایتخت این کشور سفر کرد تا در پانزدهمین اجلاس سران همکاری های اقتصادی (اکو) شرکت کند. رئیس جمهور، صبح روز یکشنبه پس از حضور در نشست اکو، اعلام کرد که جمهوری اسلامی ایران اولویت ویژه‌ای برای همکاری و مشارکت اقتصادی با کشورهای آسیایی به خصوص همسایگان خود در آسیای جنوبی، آسیای غربی، آسیای میانه و قفقاز قائل است.

وی تاکید کرد: بی‌تردید تقویت نقش و جایگاه سازمان‌ های منطقه‌ای به عنوان تسهیل‌کننده همکاری‌ های دو و چندجانبه مورد توجه و اهتمام ماست که یکی از نمودهای واضح آن سازمان همکاری‌های اقتصادی «اکو» است.

رئیس‌جمهور همچنین اظهار کرد که مجموعه «اکو» علاوه بر بهره‌مندی ویژگی‌های مادی قدرت همچون جمعیت نیم میلیاردی، مالکیت یک سوم منابع انرژی جهان، موقعیت بی‌نظیر ارتباطی میان اروپا با چین و روسیه با خلیج فارس و اقیانوس هند، نیروی انسانی جوان و پرتوان، در بردارنده هویتی ممتاز به نام اسلام است.

علاوه بر آن، رییس دولت سیزدهم خاطرنشان کرد: طی سالیان گذشته دستاوردها و پیشرفت های خوبی در سازمان «اکو» به دست آمده است اما کماکان فاصله معناداری بین موفقیت های حاصله با ظرفیت ها و توانمندیَ های واقعی سازمان وجود دارد. برای نمونه با وجود پتانسیل های تجاری بالا، تجارت درون منطقه ای کماکان کمتر از ۱۰ درصد است.

در همین راستا و با توجه به نقش جمهوری اسلامی در این سازمان و این مسئله که ایران به عنوان یک کشور مهم به دنبال ارتقای سطح همکاری‌ ها در اکو و ترفیع رتبه و منزلت این سازمان در مناسبات منطقه‌ای و بین‌ المللی است، خبرنگار بازار گفتگویی را با «محسن پاک آیین»  سفیر پیشین ایران در جمهوری آذربایجان، سفیر اسبق ایران در ازبکستان، زامبیا و تایلند و کارشناس ارشد مسائل بین الملل ترتیب داده که در ادامه می خوانیم:

* حضور ایران در نشست سران اکو پس از نشست شانگهای نشانه‌ای از نقش‌آفرینی ارزنده ایران در معادلات منطقه و گامی مهم در تحقق دیپلماسی اقتصادی و منطقه‌ای است. از دیدگاه شما  نقش محوری ایران در بهبود عملکرد اقتصادی اکو چیست؟
حضور ایران در نشست سران سازمان همکاری اقتصادی(اکو) در عشق آباد نشان دهنده اراده جمهوری اسلامی ایران در جهت هدایت رویکرد کشورمان از الویت بخشیدن به همکاری و تعاملات با کشورهای فرامنطقه ای به سوی کشورهای منطقه است. البته، این مسئله به معنای نفی همکاری با کشورهای فرامنطقه ای نیست، بلکه در اینجا الویت بخشی ایران و تغییر نگاه آن حائز اهمیت است.

حرکت ایران در جهت پیشبرد روابط با کشورهای عضو اکو چه در بعد چند جانبه و همکاریهای منطقه ای و چه در بعد دو جانبه، قطعا به نفع همه کشورهای منطقه خواهد بود و آنها نیز منتفع خواهند شد

کشورهای منطقه عمدتا، همسایگان دور یا نزدیک ایران هستند که همگی عضو سازمان همکاریهای اقتصادی می باشند. همسایگان نزدیک که مرز بلافصل با ایران دارند،  شامل پاکستان، ترکیه و افغانستان بوده و کشورهایی که با فاصله یک کشور دیگر با جمهوری اسلامی همکاری دارند، شامل کشورهایی چون ازبکستان و قرقیزستان هستند که با وجود آنکه با ایران مرزی ندارند،  به عنوان همسایه دور ایران محسوب می شوند.   

حرکت ایران در جهت پیشبرد روابط با کشورهای عضو اکو چه در بعد چند جانبه و همکاریهای منطقه ای و چه در بعد دو جانبه، قطعا به نفع همه کشورهای منطقه خواهد بود و آنها نیز منتفع خواهند شد. در این میان، جمهوری اسلامی می تواند نقش مهمی در بهبود عملکرد اقتصادی اکو داشته باشد، چرا در همه حوزه های اقتصادی صاحب حرف و سخن است. لذا، اکو می تواند از ظرفیت های متعدد ایران در حوزه های مختلف تجارت، ترانزیت، انرژی، گردشگری، سرمایه گذاری و کشاورزی در قالب همکاری های گوناگون بهره مند شوند.  

* با سفر آیت الله رئیسی به ترکمنستان و دیدار با رئیس جمهور این کشور، به نظر می رسد روابط دو کشور در دولت سیزدهم رو به گرم شدن است و تبادلات اقتصادی دوجانبه میان دو همسایه گسترش خواهد یافت. ارزیابی و نظر شما در این زمینه چیست؟
سفر آقای رئیسی به ترکمنستان از بعد روابط اقتصادی_سیاسی دوجانبه حائز اهمیت است. روابط ایران و ترکمنستان از گذشته با فراز و نشیب های زیادی به خصوص اختلافات بر سر قیمت گاز همراه بوده است که خوشبختانه در دیدارهای روز شنبه و یکشنبه روسای جمهور دو کشور، دو طرف به این جمع بندی رسیدند که همکاری های دوجانبه در حوزه گاز را مجددا آغاز کرده و به روند حرکت آن سرعت ببخشند.    

از آن جایی که ترکمنستان، پل اتصال آسیای مرکزی به ایران و راه آهن تجن_سرخس است،  سایر کشورهای آسیای مرکزی که محصور در خشکی هستند (به غیر از قزاقستان) می توانند از مسیر ایران به آبهای آزاد متصل شوند

علاوه بر آن، بحث مهم دیگری که میان دو کشور مطرح است، مرتبط با حوزه ترانزیت است. ترکمنستان، پل اتصال آسیای مرکزی به ایران و راه آهن تجن_سرخس (که از تجن آغاز شده و به سوی سرخش امتداد میابد و به راه آهن سراسری ایران متصل می شود)  است. این راه آهن،  برای کشورهای تاجیکستان، قزاقستان، قرقیزستان و ازبکستان نیز بسیار مهم است، به طوری که ایران و ترکمنستان با احداث این راه آهن توانسته اند که سایر کشورهای آسیای مرکزی که محصور در خشکی هستند (به غیر از قزاقستان) را از مسیر ایران به آبهای آزاد متصل نمایند.  

علاوه بر آن، به طور طبیعی، در حوزه تجارت نیز همکاری تهران_عشق آباد به دلیل همسایگی دو کشور به خصوص در تجارت مرزی می تواند در گسترش و توسعه مراودات اقتصادی منطقه نقش آفرین باشد. حضور هر دو کشور در دریای خزر نیز میتواند به توسعه روابط اقتصادی دو جانبه و شکل گیری همکاری های فی مابین در حوزه انرژی از جمله نفت و گاز کمک نماید.  

* در نشست مشترک نمایندگان جمهوری اسلامی ایران، ترکمنستان و قزاقستان که (جمعه پنجم آذرماه) در حاشیه اجلاس سران کشورهای عضو اکو برگزار گردید، یک سند همکاری ریلی میان سه کشور امضا شد. این تفاهم نامه تا چه اندازه می تواند موجب بهره مندی از ظرفیت کریدور شمال _ جنوب برای توسعه روابط اقتصادی_ سیاسی از یک سو و افزایش درآمدهای غیرنفتی کشور از سوی دیگر شود؟
سند همکاری که میان ایران، ترکمنستان و قزاقستان در زمینه همکاری های ریلی امضا شد، در همین چارچوبی است که در سوال پیشین عرض کردم. ایران می تواند در حوزه راه آهن سرخس به تجن به خط آهن آسیای مرکزی متصل شده و کالای خود را به تاجیکستان، قزاقستان، قرقیزستان و ازبکستان ارسال کرده و این کشورها نیز می توانند از این خط آهن استفاده کرده، به سمت ایران آمده و به دریای خزر راه یابند.

بر همین اساس، این تفاهمنامه می تواند در جهت توسعه تجارت غیر نفتی نقش موثری ایفا نماید.

* موقعیت ژئواکونومیکی و ژئوپلیتیکی ایران از طریق اکو چگونه گسترش خواهد یافت؟
به طور طبیعی جغرافیای سیاسی کشورهای عضو اکو یعنی حوزه اقتدار ملی این کشورها به دلیل برخورداری از مرزهای مشترک به یکدیگر وابسته است. لذا، موقعیت ژئوپلتیکی اعضا در قبال هم بسیار مهم است؛ به همین دلیل ضرورت دارد که در این منطقه، امنیت برقرار بوده و تغییر مرزهای جغرافیایی صورت نگیرد و اختلافات میان خود را به گونه ای مسالمت آمیز و از طریق مذاکره حل و فصل نمایند، به طوری که این موقعیت ژئوپلتیکی به موقعیت ژئواکونومیکی آنها کمک کند.  

بر همین اساس، به هر میزان که اراده سیاسی این کشورها برای همکاری با یکدیگر در کنار برقراری امنیت استوار باشد، به طور طبیعی، در حوزه اقتصاد نیز کارها به سرعت پیش رفته و منافع اقتصادی شامل همه کشورها می گردد که آنها بتوانند از این مزیت استفاده نمایند.

ECO Summit and strengthening regional cooperation

 

TEHRAN, Nov. 28 (MNA) – Holding the 15th ECO Summit in Ashgabat with the presence of the Iran President is a very valuable and important opportunity to develop Iran's cooperation with neighboring countries, including in Central Asia and the Caucasus.

After the collapse of the Soviet Union, attention to regional convergence increased, and the ECO, as a convergent organization, played a greater role in the economic development of member countries and was even able to establish contacts with similar organizations such as the Association of Southeast Asian Nations (ASEAN) in East Asia.

Most ECO member countries seek to adjust their economic structure and strengthen their economies and reduce their economic dependence on trans-regional countries, and the Islamic Republic can be a good partner for ECO member countries in terms of strengthening relations with its neighbors and strengthening its economy.

Iran's economy and the ECO countries are complementary, and the members of the Economic Cooperation Organization have a variety of capacities in different areas that Iran can benefit from. These include several important areas such as trade, investment, transportation, energy, agriculture and tourism.

In the field of trade, ECO member countries can encourage the private sector to cooperate by reducing tariffs on commercial goods, eliminating unnecessary customs regulations, and facilitating the issuance of visas and the registration of commercial companies.

In the field of transit and transportation, the completion of transit lines including the Rasht-Astara railway and the increase of the capacity of the Sarakhs-Tajan railway in Turkmenistan and the development of other transit routes will lead to the rapid growth of economic cooperation.

The tourism capacity in the ECO region is also very high, and if, just as the ASEAN member states abolished visas for the people in this area, the ECO can also have visa abolition or visa facilitation on the agenda, strengthening tourism links in this geographical area and revenues. increase. The arrival of each tourist creates 9 jobs and at the same time, strengthens cultural interactions.

In the agricultural sector, given that some ECO countries have abundant water and some are facing drought, if extraterrestrial crops are considered, low-water countries can grow crops in another country that has water, and then Both countries should benefit from its economic benefits. This is a very good possibility that should be considered.

Due to the location of four ECO members, namely Iran, Turkmenistan, the Republic of Azerbaijan and Kazakhstan on the Caspian Sea, it is possible to increase bilateral and multilateral cooperation in the field of oil exploration and transfer of oil and gas resources.

ECO countries can be very active and effective in the field of environment, especially in the field of the environment of the Caspian Sea and the lakes and wetlands of the region.

In the field of security, the emergence of ISIS in Afghanistan is a threat to the security of ECO countries. Therefore, a serious and joint fight against terrorism, organized crime, drug trafficking and human trafficking are among the cooperation of ECO countries.

Holding the 15th ECO Summit in Ashgabat is an opportunity to reduce political differences and strengthen friendly relations. This transformation and the creation of political stability and security in the region can increase the amount of investment and boost trade.

Overall, the President's visit to the ECO member countries, both bilaterally and multilaterally, has good achievements for the country and is a symbol of strengthening Iran's neighborhood policy.