هفته آخر مهرماه، توفیق سفر به عراق و زیارت عتبات عالیات حاصل گردید. بارگاه با وقار نجف و راز نیاز با مولای متقیان(ع)، کربلای معلی و زیارت قبر شش گوشه امام حسین (ع) و مضجع شریف حضرت ابوالفضل العباس (ع)، زیارت حرم های متبرکه در کاظمین و زیارت ائمه مظلوم سامرا، شهری که زندگی را دوباره آغاز کرده، همه از خاطرات شیرین و فراموش نشدنی این سفر بود. اما آنچه به لحاظ جامعه شناختی نظرم را جلب کرد، حضور پر رنگ حشد الشعبی در جای جای عراق و علاقه وافر و خالصانه مردم، چه شیعه ،چه سنی و حتی کرد به این لشکر مردمی بود. با هرکه صحبت کردیم از عملکرد شجاعانه و موثر  این نیروی مبارز بخصوص در مقابل ارتش مخوف داعش تقدیر می کرد و داستان های مبارزات نیروهای حشد شعبی، نقل مجالس بود. برخی از ایام روز و حتی در شب ها، شهدای گرانقدر این نیروی مردمی، با فریادهای لبیک یا حسین(ع) توسط جوانان پرشور تشییع می شد و همه با ندای " راهت ادامه دارد " ، همپیمانی خود با شهدا برای ادامه مسیر الهی آنان را اعلام می کردند. در بخش زیادی از بلوار میانی بزرگراه نجف - کربلا، تصاویر شهدای عراق نصب شده و بوی شهادت فضای این سرزمین تاریخی را عطرآگین کرده بود. بدون تردید نیروی حشد الشعبی با کارکرد بسیار مثبتی که در مبارزه با داعش و حفظ امنیت ملی عراق داشته ، حق بزرگی بر گردن مردم این کشور دارد و پر بیراه نیست اگر حشد الشعبی را آبروی عراق بدانیم. این نیروی مردمی که با رای اکثریت قاطع نمایندگان مجلس عراق، اعم از شیعه و سنی و کرد رسمیت یافته و به عنوان یک ارتش مردمی ، دارای پایگاه اجتماعی ارزنده ای در میان مردم عراق بوده و به عنوان یکی از نهادهای قانونی و حقوقی، مخلصانه از امنیت، جان، ناموس و تمامیت ارضی این سرزمین دفاع می کند. یکی از نیروهای نظامی می گفت حشد شعبی واقعا یک نیروی مردمی، فرامذهبی و فراقومی است، چون غیر از شیعیان، امروز ۳۳ درصد از این نیروها از نیروهای سنی هستند و همچنین نیروهای مسیحی، ایزدی، شبک و ترکمان و همه طیف‌های ملت عراق در حشد شعبی حضور دارند. به گفته وی اگر نیروهای حشد شعبی نبودند، «داعش» نه تنها به بغداد بلکه به کشورهای پیرامونی و حتی به نقاط مختلف دنیا می‎رسید و جهان امنیت خود را مدیون نیروهائی است که با تروریسم داعش و دست پروردگان آمریکا و عربستان، مبارزه کرده اند. افرادی که با ما صحبت داشتند، معتقد بودند که اگر مرجعیت دینی عراق، به موقع برای تشکیل حشد شعبی فتوا صادر نمی کرد، وضعیت اسفناکی داشتیم و خدارا شکر که مرجعیت دینی عراق میزان خطر را درک و با صدور فتوا و فراخواندن نیروهای مردمی برای دفاع از عراق، حشد شعبی را تشکیل داده و همت و شجاعت جوانان و مردان قهرمان ما ، باعث شکست تروریسم شد.                                                      آنچه که در حاشیه سفر به عراق و زیارت عتبات عالیات دیدم این بود که حشد الشعبی به عنوان مهم‌ترین نهاد مردمی و به عنوان حافظ امنیت عراق به عنوان نیروی موثر و آینده ساز، باقی خواهد ماند و بی دلیل نیست که بسیاری از مردم و مسئولین عراق معتقدند که  مأموریت‎های حشد شعبی نباید فقط به مبارزه با داعش و دیگر گروه های تروریستی منحصر شود و این نیروها باید به صورت سازمان یافته در ساختن عراق هم مشارکت کنند.                                                                                                                                                                            امروز حشد شعبی یک قدرت نهادینه شده است و پدیدآورندگان و حامیان اصلی داعش بخصوص آمریکا و برخی از کشورهای عرب، قادر نخواهند بود، مانع حضور موثر این نیروی مردمی در تحولات آتی عراق و منطقه باشند.                                                                                                                                                        فکر می کنم حشد شعبی در آینده هم حافظ قدرت و اعتبار و آبروی عراق بوده و سربازان سلحشور آن، از سرزمین، آبرو و مقدسات عراق دفاع خواهند کرد. آینده گان درباره این قهرمانان بسیار نقل کردi و نسل های بعدی در عراق، در قصه‌های خود قهرمانی‎های پدران خود را روایت خواهند کرد.